urbike × hub.brussels × Tapio: sluit aan bij het peloton van de klimaattransitie

Vertrekpunt

De in Brussel gevestigde cyclo-logistieke coöperatie urbike, opgericht in 2018, biedt een ecologische en economische oplossing voor de laatste kilometer van goederenleveringen in de stad. Een zeer welkome dienst in deze tijden van energiecrisis, wanneer een kilometer per elektrische cargofiets bijna 11 keer goedkoper is dan een kilometer per elektrische bestelwagen. De raison d’être van de coöperatie is het transformeren van de stedelijke mobiliteit om van Brussel een duurzamere, menselijkere en aangenamere stad om in te leven te maken.

Om dit doel te bereiken kan de coöperatie rekenen op een veertigtal koeriers en een vloot van een veertigtal elektrische cargofietsen en talrijke fietsaanhangwagenoplossingen. In 2022 legden de medewerkers 160.000 km af om bijna 250.000 pakketten te leveren in Brussel en Gent. Naast haar operationele activiteiten werkt urbike achter de schermen aan het versnellen van de transitie door bedrijven en steden te ondersteunen met opleiding en advies.

Tegen 2026 wil de coöperatie het leveringsvolume verviervoudigen in Brussel. Ze is ook van plan om het aantal medewerkers te verdrievoudigen van 40 naar 120, waarvan de meerderheid vaste medewerkers, en om meer partners aan te moedigen zich bij het peloton aan te sluiten.

Het avontuur van de decarbonisatiecoaching

In eerste instantie wilde urbike haar belangrijkste emissiebronnen begrijpen en kwantificeren om te weten waar ze moest handelen. In 2022 werd het bedrijf samen met vijf andere startups geselecteerd om deel te nemen aan een decarbonisatiecoaching onder leiding van June Van Veer, adviseur duurzame bedrijfsmodellen bij hub.brussels, en de medewerkers van Tapio.

Deze begeleiding heeft urbike al in staat gesteld om verschillende acties te ondernemen om haar impact te verminderen. Om haar verwarmingsverbruik te verlagen, besloot het bedrijf de temperatuur van haar magazijn te verlagen en een thermisch gordijn aan de ingang te installeren. De installatie van gedecentraliseerde verlichting in de kantoren en het herinneren aan goede gewoonten (alle apparaten in stand-by en/of niet in gebruik uitschakelen) maken eveneens deel uit van de oplossingen die uit de coaching voortkwamen.

Analyse van de resultaten

Het hoge engagement van de vertegenwoordiger van urbike tijdens het coachingproces resulteerde in een zeer volledig koolstofrapport. Het merendeel van het rapport van de coöperatie bestaat uit emissies die verband houden met logistiek en energieverbruik.

In het geval van urbike vertegenwoordigen de Scope 3-emissies 93,8% van haar balans. Ze worden gevolgd door de Scope 2-emissies (6,2%), die de emissies omvatten die verband houden met de elektriciteit die nodig is voor de kantoren en om hun fietsen op te laden. De coöperatie genereert geen enkele emissie die verband houdt met Scope 1.

De logistieke driver is de belangrijkste met 41,4%. Deze driver omvat echter niet alleen de emissies die door de elektrische fietsleveringen van urbike worden gegenereerd — die vertegenwoordigen slechts 128 kgCO₂e, oftewel 0,3% van het totaal. In werkelijkheid komt de overgrote meerderheid van de emissies die verband houden met logistiek voort uit het transport van goederen door klanten, stroomopwaarts van de “laatste kilometers” die door urbike worden afgelegd. Met andere woorden, de klanten leveren hun goederen aan per vrachtwagen en bestelwagen, terwijl urbike enkel aan het einde van de keten tussenkomt om de leveringen van de laatste kilometer per fiets uit te voeren.

Het energieverbruik (verwarming en elektriciteit voor de gebouwen) staat op de tweede plaats met 31,2%, gevolgd door de vaste activa (15,1%) die de emissies vertegenwoordigen die verband houden met de productie van elektrische fietsen, uitrusting, IT en meubilair.

Oplossingen

1. Logistiek en stroomopwaarts transport

Het belangrijkste reductiegebied betreft de emissies die verband houden met stroomopwaarts transport. Er kunnen verschillende oplossingen worden genomen:

• Optimaliseer de leveringen van aanhangwagens en containers met “forward buying” — zoveel mogelijk goederen in één keer laten aankomen in plaats van ze stukje bij beetje te transporteren, waardoor de magazijncapaciteit maximaal benut kan worden.
• Moedig leveranciers aan om voor groenere vervoersmodi te kiezen (bv. elektrisch), zelfs als dit betekent dat dit in contractuele clausules moet worden vertaald.

2. Energieverbruik

Om haar energieverbruik te verminderen, is urbike van plan om:

• Over te schakelen op groene elektriciteit.
• De lichtbuizen (die 80% van de elektriciteitsrekening uitmaken) te vervangen door LED-lampen.
• Op lange termijn haar eigen elektriciteit te produceren met behulp van fotovoltaïsche panelen op het dak en de gevel.
• De gebouwen te isoleren en de efficiëntie van het verwarmingssysteem te verbeteren.

Een dynamisch en intuïtief platform

De ervaring van de coöperatie op het platform van Tapio is positief geweest. Het intuïtieve en dynamische karakter van het platform werd bijzonder gewaardeerd, evenals het vermogen om een helder beeld van de resultaten te geven. Deze visie bevestigt de kleine voetafdruk die wordt gegenereerd door een kilometer afgelegd per cargofiets vergeleken met een kilometer afgelegd per motorvoertuig — een resultaat dat het bedrijf meer dan ooit motiveert in haar missie om de transitie naar duurzame stedelijke logistiek te versnellen.