Handboek 4.0 van de CO₂-Prestatieladder is een volledige herziening. Het is veeleisender, beter afgestemd op Europese standaarden en beloont nu daadwerkelijke resultaten, niet enkel uitgesproken intenties.
belangrijke wijzigingen ten opzichte van het vorige handboek
eerste niveau waar volledige scope 3 vereist is
net zero-doel vereist vanaf Niveau 3
deadline voor overgang naar Handboek 4.0
De 3 niveaus van Handboek 4.0
Vereisten worden bij de jaarlijkse audit beoordeeld op 4 assen. Gemarkeerde elementen zijn nieuw of versterkt in Handboek 4.0.
Inzicht
Reductie
Transparantie
Participatie
Inzicht
Reductie
Transparantie
Participatie
Inzicht
Reductie
Transparantie
Participatie
Geeft een vereiste aan die nieuw of versterkt is in Handboek 4.0.
Handboek-equivalentie
De termen veranderden tussen de twee handboeken. Deze tabel helpt u het oude systeem op het nieuwe af te stemmen, bijzonder nuttig voor opdrachten tijdens de transitieperiode.
| Handboek 4.0 (niveaus) | Handboek 3.1 (CO₂-Ambitieniveaus) | Hoofdscope |
|---|---|---|
| Niveau 1 | Niveaus 1, 2 en 3 | CO₂-reductie binnen uw eigen organisatie |
| Niveau 2 | Niveaus 4 en 5 | CO₂-reductie over de hele waardeketen |
| Niveau 3 | Niveaus 4 en 5 | CO₂-reductie richting net zero in 2050 |
Bron: CO₂ Performance Ladder Procurement Guide 4.0 (SKAO). Certificeringen op basis van Handboek 3.1 kunnen niet worden gebruikt om aan de gunningscriteria van Handboek 4.0 te voldoen.
De 6 belangrijkste wijzigingen
Zes structurele wijzigingen die herdefiniëren wat een CO₂-Prestatieladder-certificering daadwerkelijk vraagt van uw organisatie.
Ambities uitspreken volstaat niet meer. Gecertificeerde organisaties moeten nu aantonen dat ze hun reductiedoelen ook daadwerkelijk halen, niet alleen dat ze die gepland hebben. De audit controleert de échte resultaten.
De inventaris moet alle 15 categorieën van indirecte emissies uit het GHG Protocol omvatten (stroomopwaarts en stroomafwaarts). Minstens twee derde van de totale waardeketenemissies moet worden gedekt en gedocumenteerd.
Als Other Influenceable Emissions (OIE) — biogene emissies, CO₂-verwijderingen en vermeden emissies — relevant zijn voor uw organisatie, moeten ze worden geanalyseerd en geïntegreerd in de doelen van het transitieplan. Dat was in het vorige handboek niet vereist.
Een formeel klimaattransitieplan is nu vereist met een net zero-doel tegen 2050 voor scope 1, 2 en 3, en een tussentijds doel op 5 tot 10 jaar. Voorheen was dit enkel vereist op Niveau 3.
Waardeketenanalyse bestond al in het vorige handboek. Handboek 4.0 verdiept het met een nieuwe Influence and Impact (I&I)-matrix die de analyse per hoofdactiviteit structureert, zowel stroomopwaarts als stroomafwaarts, met een hoger detailniveau.
Reductiedoelen moeten compatibel zijn met een net zero-doelstelling tegen 2050, of gevalideerd worden door het Science Based Targets initiative (SBTi). Afstemming is op Niveau 3 niet langer optioneel.
Voor / Na
Een helder overzicht van de vereisten die tussen het oude en het nieuwe handboek zijn veranderd.
| As | Handboek 3.1 | Handboek 4.0 Nieuw |
|---|---|---|
| Resultaten | Geplande ambities en doelen volstonden | Aantonen dat doelen daadwerkelijk worden gehaald bij de jaarlijkse audit |
| Scope 3 | Gedeeltelijke dekking van indirecte emissies | Alle 15 GHG Protocol-categorieën vereist vanaf Niveau 2, met minstens 2/3 van de emissies gedekt |
| Other Influenceable Emissions (OIE) | Niet vereist | Analyse, kwantificering en integratie in het transitieplan waar relevant |
| Transitieplan | Enkel vereist op Niveau 3 | Vereist vanaf Niveau 2 met een middellangetermijndoel; net zero 2050-doel vereist op Niveau 3 |
| Waardeketens | Analyse op bedrijfsniveau | Analyse per hoofdactiviteit, met decarbonisatiestrategieën stroomopwaarts en stroomafwaarts |
| Klimaatafstemming | Intern gedefinieerde doelen | Net zero-doel tegen 2050 voor scope 1, 2 en 3, of SBTi-validatie |
| Energierapportering | Gescheiden van wettelijke verplichtingen | Voldoet automatisch aan de Belgische en Europese wettelijke energie-rapportageverplichtingen |
Transitietijdlijn
De overgang verloopt geleidelijk. Hier zijn de belangrijkste mijlpalen.
Januari 2025
SKAO publiceert Handboek 4.0. BENOR vzw past het aan de Belgische context aan. De officiële transitieperiode wordt geopend.
Juli 2025
Alle 3 niveaus van Handboek 4.0 zijn certificeerbaar. Nieuwe kandidaten kunnen rechtstreeks onder Handboek 4.0 starten. Reeds gecertificeerde organisaties kunnen migreren.
14 januari 2027
Alle certificeringen moeten onder Handboek 4.0 vallen. Certificeringen onder het vorige handboek zijn na deze datum niet langer geldig.
Belangrijk: Niveaus 2 en 3 van Handboek 4.0 vereisen een initiële audit, zelfs voor organisaties die al onder het vorige handboek gecertificeerd zijn. Het is aanbevolen om niet tot 2027 te wachten om het traject te starten. Tapio ondersteunt u vanaf nu om uw data te structureren en de audit voor te bereiden.
Zet de volgende stap
In 30 minuten beoordelen onze experts uw situatie, identificeren ze uw doelniveau en tonen ze hoe Tapio u naar de certificering brengt zonder administratieve complexiteit.
