Carbon report: alles wat bedrijven moeten weten in 2023

Als je dit artikel leest, overweeg je misschien om een carbon report voor je bedrijf op te maken. Toch ben je wellicht nog niet helemaal zeker of het iets is dat je echt wilt of moet doen, hoe je het precies aanpakt en wat het juist inhoudt.

In deze uitgebreide gids beantwoorden we al deze vragen (en meer).

1. Wat is een carbon report?

Een carbon report is een uitgebreid document dat diep ingaat op de broeikasgasemissies van een organisatie. Het is een waardevol instrument waarmee bedrijven hun koolstofvoetafdruk kunnen opvolgen, openbaar maken en uiteindelijk verminderen. Door de emissiebronnen te analyseren, zoals energieverbruik, transport en productieprocessen, krijg je inzicht in de milieu-impact van je bedrijf en kun je onderbouwde beslissingen nemen om die te beperken.

2. Voor wie zijn carbon reports bedoeld?

Uiteraard kan elk bedrijf en elke organisatie een carbon report hebben (en bij Tapio vinden we dat iedereen er een zou moeten hebben). Toch kan het rapporteren van BKG-emissies verplicht zijn, afhankelijk van de geografische zone, de grootte en de scope van je bedrijf.

Onlangs stelde de EU de Corporate Sustainability Reporting Directive voor. Deze nieuwe richtlijn wil de duurzaamheidsrapportering standaardiseren. Daarnaast zullen meer grote ondernemingen die in de EU actief zijn moeten beginnen rapporteren over hun milieu-impact, met inbegrip van hun broeikasgasemissies.

Wil je hier meer over lezen? Bekijk dan onze gids over de CSRD voor bedrijven. Hieronder vind je een tijdlijn van wanneer bedrijven aan de regels moeten voldoen.

Welke bedrijven moeten wanneer aan de CSRD voldoen?, Tapio 2023.

3. Wat zijn de voordelen van een carbon report?

Een carbon report is een fundamentele stap om de milieu-impact van je bedrijf te verminderen. Door de hoeveelheid broeikasgasemissies (BKG) te kwantificeren, kun je de belangrijkste emissiebronnen in je waardeketen identificeren. Het doel is een waardeketen te hebben die duurzaam is vanaf het ontwerp en die binnen de planetaire grenzen blijft. Daarom is het soms nodig om een product of dienst te herontwerpen om het duurzamer te maken.

Deze veranderingen hebben ook een positief effect op andere aspecten van je bedrijf. Een carbon report komt bijvoorbeeld ten goede aan je financiën en aan de tevredenheid van je werknemers en klanten.

In een van onze blogartikels lichtten we de 5 voordelen van carbon accounting toe. Op onderstaande afbeelding zie je ze in een notendop.

De 5 voordelen van carbon accounting, Tapio 2023.

4. Hoe wordt een carbon report opgesteld?

Hoewel internationale en nationale instellingen carbon reports proberen te standaardiseren, bestaat er geen enkele methode die door alle bedrijven en organisaties ter wereld wordt gebruikt. In de volgende paragrafen leggen we enkele van de keuzes uit die je zult moeten maken om een carbon report op te stellen.

4.1 Het verschil tussen uitgavengebaseerde en activiteitsgebaseerde carbon reports

Uitgavengebaseerde carbon reports berekenen emissies op basis van hoeveel geld een bedrijf uitgeeft. Met andere woorden: hoe meer geld een bedrijf uitgeeft, hoe hoger zijn emissies. Dit soort rapport is heel snel op te stellen, maar veel minder nauwkeurig.

Dat komt doordat de prijs van producten en diensten beïnvloed wordt door factoren die niets te maken hebben met de hoeveelheid geproduceerde emissies, zoals de loonkost, de actuele vraag naar een bepaald product en het productievolume van leveranciers.

Activiteitsgebaseerde carbon reports brengen de werkelijke acties of activiteiten binnen een bedrijf in kaart die emissies veroorzaken. Dit type rapport vraagt meer tijd en een grotere hoeveelheid informatie, maar het is veel informatiever.

Je zult bijvoorbeeld precieze data moeten verzamelen over hoeveel liter water of elektriciteit je bedrijf verbruikt.

Tapio gebruikt voornamelijk activiteitsgebaseerde carbon reports, omdat ze nauwkeuriger zijn en het mogelijk maken de emissiebronnen te identificeren waaraan een bedrijf kan werken om zijn koolstofvoetafdruk te verminderen. Afhankelijk van de noden en de maturiteit van een bedrijf kunnen we het proces echter vereenvoudigen door voor een uitgavengebaseerde aanpak te kiezen.

4.2 Methodologieën en standaarden voor carbon reports

Naast de keuze tussen deze twee manieren om een carbon report op te stellen, heb je ook een brede waaier aan internationale, nationale en private methodologieën en standaarden.

Het GHG Protocol, ISO 14064, de CDP en Bilan Carbone© zijn vier van de meest gebruikte standaarden voor carbon reporting. Hier volgt een korte voorstelling van elk:

• GHG Protocol: dit is de meest gebruikte standaard waarmee bedrijven hun broeikasgasemissies meten en beheren.

• ISO 14604: dit is een andere internationale standaard die organisaties richtlijnen biedt om hun broeikasgasemissies te meten en te rapporteren, en om emissiereductieprojecten te valideren.

• Bilan Carbone©: dit is een methodologie die ontwikkeld werd door het Franse agentschap voor milieu en energiebeheer (ADEME) voor de beoordeling van de koolstofvoetafdruk.

• CDP: dit is een wereldwijd rapporteringssysteem waarmee bedrijven en steden hun milieu-impact, waaronder hun koolstofemissies, kunnen meten, beheren en rapporteren via een gestandaardiseerde vragenlijst.

De methodologie van Tapio is opgesteld volgens de hierboven vermelde standaarden en aangepast aan de noden van onze klanten voor een optimale begrijpbaarheid. Afhankelijk van de situatie van je bedrijf moet je mogelijk een specifieke methodologie gebruiken. Praat met een expert over je specifieke noden.

4.3 Hoe bereken je emissies?

Voor je begint te berekenen, is het belangrijk om de organisatorische en operationele grenzen van je bedrijf vast te leggen. Met andere woorden: je moet bepalen welke sites, infrastructuur, faciliteiten, activiteiten en operaties je wilt meenemen bij het berekenen van de emissies.

Eens dat duidelijk is, kun je beginnen aan je carbon report.

De eerste stap om emissies te berekenen is het verzamelen van activiteitsdata. Dat betekent bijvoorbeeld weten hoeveel elektriciteit je verbruikt of hoeveel kilometer je aflegt. Voor elke activiteit heb je een emissiefactor nodig die je vertelt hoeveel CO2e er door die activiteit wordt uitgestoten. Deze informatie is beschikbaar in verschillende officiële databanken.

Het is belangrijk op te merken dat dit rapport weliswaar het woord “carbon” in zijn naam draagt, maar niet enkel koolstofdioxide-emissies (CO2) omvat. In carbon reports worden door de mens veroorzaakte broeikasgasemissies omgezet naar de gemeenschappelijke eenheid CO2-equivalent (CO2e). Zo wordt het eenvoudiger om de impact van organisaties om te rekenen en te vergelijken.

5. Ik heb al een carbon report, wat nu?

Als je al een carbon report hebt, sta je een stap dichter bij het worden van een duurzamer bedrijf! Maar voor je dat doel bereikt, zijn er nog andere stappen te zetten.

Om bedrijven in dit proces te ondersteunen, werken we in drie hoofdfasen, die we in de volgende paragrafen toelichten.

5.1 Begrijpen

Een spreadsheet vol data begrijpen kost je veel tijd, zelfs als je een duurzaamheidsexpert bent — laat staan als je niet vertrouwd bent met de sector. Daarom is het belangrijk om het carbon report van je bedrijf te visualiseren met betekenisvolle grafieken en diagrammen.

Eens je de omvang van je koolstofvoetafdruk volledig vat, kun je gerichte acties ondernemen om die te verminderen!

Screenshots van het carbon management platform van Tapio.

5.2 Handelen

Data is nutteloos als je er niet daadwerkelijk naar handelt. Je weet welke de grootste emissiebronnen van je bedrijf zijn. Nu is het tijd om een strategie uit te werken om de koolstofvoetafdruk van je bedrijf te verminderen.

Dit omvat een hele reeks acties om scope 1-, 2- en 3-emissies te verminderen. Je kunt bijvoorbeeld je energieverbruik optimaliseren, overstappen op zachte mobiliteit voor je logistiek, kiezen voor lokale leveranciers en vegetarische maaltijden serveren in het bedrijfsrestaurant.

Op onderstaande afbeelding zie je wat elke emissiescope voorstelt.

Diagram van scope 1, 2 en 3, opgedeeld in subcategorieën.

5.3 Betrekken

In je eentje actie ondernemen is niet leuk, en evenmin zo effectief. Eens je een strategie hebt en resultaten waar je trots op kunt zijn, kun je hierover communiceren met je werknemers, partners en klanten. Het uiteindelijke doel is hun interesse te wekken en hen te betrekken bij de strijd tegen klimaatverandering.

Dat kun je bijvoorbeeld doen door je inspanningen te tonen op een gepersonaliseerde landingspagina rond je klimaatstrategie (zie de klimaatstrategie van Tapio) of door een workshop voor je team te organiseren.

Vragen over carbon reports voor bedrijven?

Plan een gesprek met ons