Royal Léopold Club × Tapio: wanneer liefde voor sport en klimaatambities de perfecte “match” vormen

De samenwerking tussen de Royal Léopold Club (ook wel “Le Léo” of RLC genoemd) en Tapio bewijst dat liefde voor sport en klimaatdynamiek perfect samengaan. Dankzij Tapio is de club zich nu bewust van zijn belangrijkste bronnen van broeikasgasemissies.

Dit zal het comité toelaten om de communicatie rond zijn acties beter te structureren en uiteindelijk al zijn leden en stakeholders efficiënter mee te krijgen in zijn reis naar de klimaattransitie.

In een notendop

• Sector: Sportclub (hockey, tennis, squash, padel)
• Aantal projecten: Koolstofrapport met Tapio in 2021 (eerste koolstofrapport met CO2Logic in 2017)
• Locatie: Brussel
• Koolstofvoetafdruk: 1356 ton CO₂e
• 3000 leden, 51 VTE

Vertrekpunt

Vier jaar geleden lanceerde de Royal Léopold Club Project21, vandaag bekend als Leo26. Voor het comité was het essentieel om de liefde voor sport te koppelen aan een klimaatdynamiek. Met zijn vijf hectare en ongeveer 3 000 leden is de RLC zich goed bewust van de impact die hij kan hebben op de jongere generaties wanneer het op klimaatbewustzijn aankomt.

De doelstelling is dubbel:

1. De positie van de club versterken als bevoorrechte plek waar families, leden en vrienden samen sport beleven
2. Een referentie worden onder de sport- en vrijetijdsclubs op vlak van milieu en duurzaamheid, en zich verder verankeren in de wereld van eco-verantwoordelijkheid

Heel wat acties werden al ondernomen: meerdere bewustmakingscampagnes bij leden en partners, de installatie van zonnepanelen of de organisatie van tweedehandsverkopen tonen de wil van de club om verandering te inspireren. De RLC was de eerste Brusselse club die zijn eerste ster behaalde als eco-dynamische onderneming bij Leefmilieu Brussel.

Toch stond het comité voor een grote uitdaging: hoe efficiënt communiceren over de noodzakelijke acties en de leden sensibiliseren rond de duurzaamheidsambities van de club? Een samenwerking met Tapio was de natuurlijke keuze.

Analyse van de resultaten

Dankzij zijn expertise bracht Tapio de voetafdruk van de club in kaart. We focusten op de operationele perimeter — alle activiteiten die essentieel zijn voor de goede werking van de club. Die laatste vergemakkelijkte de oefening, bijvoorbeeld door een vragenlijst naar alle leden te sturen om de emissies van hun verplaatsingen te bepalen, inclusief die voor evenementen of wedstrijden bij partnerclubs.

Andere emissies werden in rekening gebracht, zoals die voor verwarming en elektriciteit van alle infrastructuren (terreinen, bubbels, restaurants) en de logistiek (producten en diensten voor de werking van de club, onderhoud, textiel voor spelers enz.).

Mobiliteit staat bovenaan met 58,5% en is de belangrijkste emissiebron van de RLC. Net minder dan de helft van de totale uitstoot is verbonden aan verplaatsingen van leden met verbrandingswagens van en naar de club. Energieverbruik (19,3%) komt op de tweede plaats en omvat de elektriciteit en de warmte voor alle infrastructuren. De geactiveerde middelen (13,5%) sluiten de top 3.

Op vlak van scopes valt het merendeel van de RLC-emissies onder scope 3 (indirecte emissies), gevolgd door scope 2 (energieproductie, elektriciteit en verwarming). De Royal Léopold Club is direct verantwoordelijk voor zijn scope 1- en 2-emissies. Scope 3 dekt de emissiebronnen verbonden aan de activiteiten van de club, maar waarvan de emissies buiten de organisatorische perimeter plaatsvinden.

Oplossingen

Nu de club zijn belangrijkste emissiebronnen kent, is de RLC vastberadener dan ooit om oplossingen te vinden. Het gebruik van herbruikbare plastic glazen met statiegeld in plaats van wegwerpglazen, de installatie van gescheiden afvalbakken in het hele clubhuis en van zonnepanelen, of het verbod op vliegreizen zijn er enkele van.

Maar zoals eerder gezegd zijn de meeste scope 3-emissies van de RLC gelinkt aan de mobiliteit van de leden. Het vermogen van de club om zijn voetafdruk te verkleinen hangt dus af van mentaliteitsveranderingen bij de samenleving en de leden. Het comité heeft ambities geformuleerd voor de komende jaren.

1. Mobiliteit

Om de mobiliteitsemissies tegen 2023 drastisch te verminderen, mikt de RLC op een daling van 10% van het aantal verbrandingsvoertuigen van de leden van en naar de club. Tegen 2025 moet dat 30% zijn, tegen 2030 zelfs 50%. Om die doelen te halen, wil het comité zachte mobiliteit aanmoedigen, met de nadruk op carpooling. De installatie van een motorparking in de “groene zone” van de parking en de uitbreiding van de fietsenstalling zijn andere oplossingen op tafel.

Tegelijk wil de club het gebruik van elektrische wagens en zachte mobiliteit met 5% verhogen — een cijfer dat kan oplopen tot 15% in 2025 en 25% in 2030, zonder noodzakelijk een 100% elektrisch wagenpark te bereiken. Vliegreizen vermijden staat eveneens op de agenda voor 2030.

2. Energie- en verwarmingsverbruik

Het energie- en verwarmingsverbruik is de tweede emissiebron van de club. Net als voor mobiliteit liggen er verschillende oplossingen op tafel: lagere temperaturen in de infrastructuren (foyers, kleedkamers, indoor tennisvelden…), LED-verlichting, vervanging van klassieke of schemerschakelaars door bewegingsmelders of timers, lichtschakelaars op alle tennis-, padel- en hockeyvelden. Daarnaast wil de club leden aanmoedigen om de vier energiezuinige tennisvelden vaker te gebruiken of reservaties te groeperen.

Voor het verwarmingsverbruik in 2023 mikt de RLC op een reductie van 20% door de gemiddelde temperatuur met 2°C te verlagen. Tegen 2025 hoopt de club de isolatie van het Club House & Squash afgerond te hebben, wat het energieverbruik met 50% zou moeten verminderen en de overschakeling op 100% groene stroom mogelijk maakt.

Tegen 2030 wil de RLC zijn elektriciteitsverbruik met 20% verlagen en energie-efficiëntie bereiken, onder meer door een warmtepomp in het Club House te installeren of de sportinfrastructuren (tennis, squash, hockey) niet meer te verwarmen.

Engagement

Met zijn 5 hectare en 3 000 leden heeft de Royal Léopold Club een aanzienlijke impact op het milieu (waterverbruik, energieverbruik, mobiliteit, in- en uitgaande stromen). Toch beperkt de club zich niet tot betere atleten op het veld. Hij moedigt zijn jonge spelers aan om zich bewust te worden van het belang van hun voetafdruk te verkleinen en het milieu te vrijwaren. Op het vlak van oplossingen is er al heel wat gebeurd. Maar volgens het comité is het bewustzijn binnen de club nog niet optimaal en voelen niet alle leden zich voldoende betrokken. Om alle leden en werknemers beter te sensibiliseren, zijn een betere structuur en communicatie rond de acties onontbeerlijk.

Daar wordt de samenwerking met Tapio cruciaal. Dankzij de expertise van Tapio begrijpt de RLC nu de omvang van zijn voetafdruk en kan hij zijn acties beter structureren en communiceren. Zo kan de club zijn leden efficiënter sensibiliseren en op zijn niveau verandering blijven inspireren.

Net als de Royal Léopold Club kan elke sportclub of -organisatie verandering inspireren op haar niveau.