Milieusubsidies en premies voor bedrijven in Brussel

Wil je je bedrijf duurzamer maken, maar lijkt het te duur? Als je onderneming in het Brussels Gewest gevestigd is, kun je mogelijk genieten van milieusubsidies en premies. Hoewel sommigen geloven dat de klimaattransitie betekent dat je minder winstgevend wordt, kan een verandering in de duurzame praktijken van je bedrijf net winstgevender uitvallen. En al helemaal als je gebruikmaakt van de steun die het Brussels Gewest aanbiedt.

Dankzij Thibaut Martens, subsidie-expert bij Subsiconseils, konden we een niet-limitatief artikel samenstellen. Lees verder om te ontdekken op welke subsidies je afhankelijk van je situatie recht hebt.

Waarom biedt de Brusselse regering milieusubsidies aan?

Milieusubsidies maken deel uit van het ruimere duurzaamheidsplan van Brussel, dat in oktober 2019 werd goedgekeurd (Energie- en Klimaatplan 2030, PNEC). Dit plan moet het Brussels Gewest in staat stellen zijn directe en indirecte BKG-emissies te verminderen.

Dat gebeurt via diverse acties, zoals de renovatie van gebouwen, de ondersteuning van hernieuwbare energie, het steunen van duurzame initiatieven, zachte mobiliteit, enzovoort.

Welke soorten milieusubsidies bestaan er?

De klimaattransitie is een collectieve uitdaging, dus vind je verschillende milieusubsidies, maar niet alleen die. De Brusselse regering heeft een reeks subsidies en financiële steunmaatregelen ingevoerd voor bedrijven van elke grootte en afkomstig uit verschillende instanties:

• Op federaal niveau kun je fiscale voordelen krijgen als je investeert in energiebesparing en/of milieuvriendelijk onderzoek en ontwikkeling.

• Op gewestelijk niveau kun je genieten van diverse subsidies en financiële steunmaatregelen. Daartoe behoren energiebonussen, steun voor het besparen en produceren van energie uit hernieuwbare bronnen, steun om EU-normen te overtreffen, de productie van ecoproducten, enzovoort.

• Op het niveau van de gemeenten kunnen sommige woonsubsidies ook van toepassing zijn op bedrijven.

Welke milieusubsidies zijn er in Brussel beschikbaar?

De duurzaamheidsstrategie van een bedrijf bestaat uit drie hoofdstappen: de impact van je bedrijf begrijpen, actie ondernemen om die te verminderen, en communiceren en je stakeholders betrekken. We hebben de belangrijkste subsidies en premies opgelijst waarop je bedrijf recht heeft.

BEGRIJPEN

Duurzaamheidspremies om de impact van je bedrijf te begrijpen

Om je koolstofvoetafdruk te begrijpen, moet je de belangrijkste emissiebronnen ontdekken. De volgende consultancypremies helpen je om de duurzaamheidsstrategie van je bedrijf op gang te trekken.

• Consultancypremies – deze zijn gericht op het verbeteren en transformeren van de strategie van kmo’s via consultancyopdrachten van maximaal 6 maanden. Deze steun is beperkt tot maximaal 10.000 euro per jaar, met een tussenkomst van het Brussels Hoofdstedelijk Gewest van 40% tot 60%. Wil je bijvoorbeeld je voetafdruk berekenen? Dan kun je als micro-, klein of middelgroot bedrijf genieten van deze consultancysteun.

• Consultancypremies voor energiebesparing – deze steun financiert consultancy rond strategieën voor energiebesparing. De tussenkomst wordt verhoogd tot 70% van de kostprijs van de opdracht, met een maximum van 15.000 EUR.

• Energiepack – deze steun is bedoeld voor kmo’s en ngo’s en werd gepromoot door Leefmilieu Brussel. Ze omvat coachingsessies om gratis professionele begeleiding te krijgen bij het optimaliseren van het energieverbruik in je gebouw. Dit pack kan gecombineerd worden met een decarbonisatiecoaching die door hub.brussels en Tapio werd ontwikkeld.

HANDELEN

Duurzaamheidspremies om de koolstofvoetafdruk van je bedrijf te verminderen

Eens je de impact van je bedrijf kent, moet je duidelijke doelstellingen vastleggen om je emissies te verminderen. Dit kan op verschillende punten van je waardeketen, bijvoorbeeld door je producten en verpakkingen te optimaliseren, het energieverbruik van je bedrijf te verminderen, de stroomopwaartse en stroomafwaartse logistiek te optimaliseren, enzovoort.

• Renolution-premies – beschikbaar voor zowel particulieren als professionals, helpen deze premies je bij je inspanningen om je energieverbruik te optimaliseren.

• Premie voor elektrische voertuigen – wil je de emissies van je logistiek verminderen? Dan kun je overwegen om elektrische voertuigen aan te kopen. Deze premie helpt je dat doel te bereiken.

BETREKKEN

Inspireer je stakeholders

Door een koolstofreductiestrategie na te streven, help je een koolstofarme toekomst vorm te geven. Het is moeilijk om een specifieke “premie” aan te wijzen die gericht is op het communiceren met en betrekken van je partners bij de klimaattransitie. Toch zouden sommige tussenkomsten kunnen worden opgenomen in de opleidingssteun (tussenkomst van 40 tot 60%), volgens specifieke criteria.

Er bestaan verschillende formules om reflectie over klimaatverandering te stimuleren, zoals collectieve coaching en teambuildinguitdagingen.

Wie kan van milieusubsidies genieten?

Om gebruik te maken van de bestaande regelingen, moet je bedrijf aan verschillende voorwaarden voldoen:

• De zetel van je bedrijf moet in het Brussels Gewest liggen. Dit omvat gemeenten met een postcode tussen 1000 en 1210.

• Actief zijn in een in aanmerking komende activiteitssector. Raadpleeg de lijst van aanvaarde sectoren per type premie. Je effectieve activiteit wordt bepaald door je NACE-btw-code, die je terugvindt op de Kruispuntbank van Ondernemingen.

• Sommige premies worden ook beperkt door de grootte van je bedrijf (micro, klein/middelgroot, groot). Twijfel je over de grootte van je bedrijf? Dan kun je dit artikel van Brussel Economie en Werkgelegenheid lezen.

• Je bedrijf is geen overheidsbedrijf.

• Je hebt de afgelopen 3 jaar (inclusief het lopende jaar) niet meer dan 200.000 euro aan steun ontvangen.

Een tool die door Brussel Economie en Werkgelegenheid werd ontwikkeld, laat je toe om in enkele klikken de steun te zien die je kunt ontvangen op basis van je situatie.

Wat nu?

De bestaande milieusubsidies zijn niet specifiek bedoeld om de klimaattransitie te versnellen. Met andere woorden: ze dragen er enkel onrechtstreeks aan bij. Een renovatiepremie heeft bijvoorbeeld als hoofddoel het gebouw te isoleren en energie te besparen. Dat zou het energieverbruik van het bedrijf moeten optimaliseren en zijn koolstofvoetafdruk moeten verlagen.

Volgens Thibaut Martens, expert bij Subsiconseils, geven bedrijven momenteel de voorkeur aan be.circular-projecten om in het voordeel van de klimaattransitie te handelen. Deze projecten nemen de vorm aan van projectoproepen die innovatie in Brussel willen stimuleren en een transitie naar een circulaire economie aanmoedigen. Concreet maken ze het mogelijk dat deelnemende bedrijven een bonus krijgen door erkend te worden als circulair.

Voor Thibaut bestaat er een echte kloof tussen de huidige beschikbare instrumenten en de politieke wil. Die kloof zou zo snel mogelijk gedicht moeten worden. Eind december 2022 keurde de Brusselse regering een reeks maatregelen goed om bedrijven die in Brussel gevestigd zijn tijdens de energiecrisis te ondersteunen. Een daarvan betreft de goedkeuring van twee nieuwe premies, beschikbaar tegen eind februari 2023. Ze bestaan uit een investeringspremie en een consultancypremie om energie te besparen en de energietransitie van bedrijven te realiseren.

Een andere maatregel die eind 2022 werd goedgekeurd, betreft het mechanisme om kmo’s te beschermen bij een stroomonderbreking, door hen het recht te verlenen op een tijdelijke energielevering door de DNB (Sibelga). De invoering van een nieuwe “Renolution”-energiepremieregeling voor 2023 en de nieuwe consultancypremie voor energiebesparing zijn andere maatregelen die de Brusselse regering eind 2022 goedkeurde om bedrijven in staat te stellen hun transitie te versnellen.

Hoe kunnen de bestaande subsidies verbeterd worden?

Volgens Thibaut Martens beweegt het subsidie- en steunsysteem van het Brussels Hoofdstedelijk Gewest in de juiste richting.

Een van de belangrijkste verbeterpunten betreft het concept van transitie en de adviesopdrachten. Zo stelt de expert voor om de domeinen die door de transitie worden gedekt uit te breiden en de consultancyopdrachten te versterken. Meer uitwisselingen stimuleren tussen experts over het richten van de steun, of de interactie tussen de actoren op het terrein versterken bij het operationaliseren van oplossingen, behoren eveneens tot de pistes die Thibaut Martens vermeldt. Bepaalde mechanismen, zoals de stookoliecheques van 300 euro, blijven immers van toepassing op alle actoren, ook op wie geen moeite heeft om de eindjes aan elkaar te knopen. Hoewel deze maatregel federaal is en niet gewestelijk, illustreert ze toch de nood aan een precieze en relevante afbakening van steunregelingen.

De toekomstige opkomst van deze nieuwe expertise, zoals klimaatconsultants, heeft echter ook een keerzijde: het risico voor de expert is dat deze trend de ontwikkeling van experts “zonder degelijke argumenten” in de hand werkt, wat de deur zou kunnen openzetten voor mogelijke misbruiken.

Wil je je bedrijf duurzamer maken?

Schat je koolstofvoetafdruk in