Premies en subsidies: hoe het Waalse Gewest u helpt uw klimaatstrategie uit te voeren

Bent u een kmo of een grote onderneming gevestigd in Vlaanderen? Wilt u weten op welke subsidies u recht hebt in elke fase van uw klimaatstrategie? Lees dan verder! In dit artikel tonen we aan waarom geld niet als een drempel voor actie hoeft te worden gezien, en geven we u de nodige tools om uw klimaattransitie te versnellen en verandering te inspireren. We willen Geert Spapen, CEO van A-Chief, bedanken voor zijn toelichting bij dit onderwerp.

Welke steunmaatregelen bestaan er om de klimaattransitie te versnellen?

De belangrijkste steunmaatregel om de klimaattransitie in het Vlaamse Gewest te versnellen, is momenteel de Ecologiepremie. Het doel van deze regeling is om ondernemingen en bedrijven aan te moedigen hun productieproces op een milieuvriendelijke en energie-efficiënte manier te organiseren. Deze ecologiepremies bestaan uit twee regelingen: de Ecologiepremie Plus (EP+) en de Strategische Ecologiesteun (E-STRES).

Ecologiepremie Plus (EP+)

Bent u een kmo, een middelgrote of een grote onderneming en wilt u energie-efficiënter worden door te investeren in performante ecologische technologieën om dat doel te bereiken, dan kunt u gebruikmaken van het EP+-kader. Deze regeling dekt 15 tot 55% van de meerkost van de investering, afhankelijk van de omvang van de onderneming en de technologie.

Om in aanmerking te komen, moet de technologie waarin u wilt investeren opgenomen zijn in de limitatieve technologieënlijst (LTL) van EP+. Deze lijst bevat de meest performante technologieën (koeling, verwarmingsprocessen, verlichting, watergebruik, enz.) die bijdragen aan het behalen van de Kyoto-verbintenissen, de EU-ambities en de Vlaamse milieudoelstellingen. De lijst werd begin januari 2023 uitgebreid om meer duurzame technologieën en meer ondernemingen in aanmerking te laten komen. U vindt de meest recente versie van de lijst hier (3 januari 2023).

Een concreet voorbeeld: een productiebedrijf kan EP+-subsidies krijgen als het zijn verwarmingsverbruik wil verlagen door in zijn productieproces een technologie zoals een absorptiekoelsysteem te integreren dat laagwaardige warmte gebruikt (bv. warm water of restwarmte).

Vergeet niet in de LTL na te gaan of u in aanmerking komt voor de technologie waarin u wilt investeren. Sommige zeer specifieke technologieën, zoals waterverstuivingsprocessen, kunnen namelijk enkel worden gebruikt door een bepaalde categorie zoals kmo’s, en niet door middelgrote of grote ondernemingen.

Strategische Ecologiesteun (EP-STRES)

Kmo’s, middelgrote en grote ondernemingen die strategische ecologieprojecten willen uitvoeren waarvoor baanbrekende groene technologie nodig is, kunnen gebruikmaken van de EP-STRES-regeling.

De EP-STRES-steun bedraagt maximaal 1.000.000 EUR per drie jaar. Het steunpercentage (van 20% tot 40% op de aanvaarde meerkost van de essentiële componenten) hangt af van de performantie (type investering, eco-klasse) van de technologie en de omvang van de onderneming (kmo of GO).

Deze technologieën hebben een uniek, bedrijfsspecifiek karakter en staan niet op de limitatieve technologieënlijst (LTL). In zekere zin kan EP-STRES worden gezien als een aanvulling op EP+. Om van EP-STRES te kunnen genieten, moet u het strategische karakter van uw investeringsprojecten aantonen via verschillende voorwaarden.

Een concreet voorbeeld is het geval van Wimble Manufacturing Belgium, bekend van de productie van Pringles en een filiaal van Kellogg’s. In 2021 besloot het bedrijf verschillende specifieke technologieën in zijn productieprocessen te integreren om energie-efficiënter te worden en zijn impact te verlagen. Om het bedrijf te helpen dit doel te bereiken, kende de Vlaamse regering 1 miljoen euro toe via EP-STRES.

GREEN-investeringssteun

Komt u noch voor de EP+-regeling, noch voor EP-STRES in aanmerking omdat uw technologie niet op de LTL staat of niet als baanbrekend wordt beschouwd, dan kunt u nog steeds een beroep doen op de GREEN-investeringssteun. Net als de EP+-regeling biedt de GREEN-investeringssteun ondersteuning aan kmo’s en grote ondernemingen die investeren om hun productieproces te vergroenen of hun totale energieverbruik te verlagen.

De steun bedraagt maximaal 1.000.000 EUR per drie jaar en het steunpercentage (van 20% tot 40%) hangt af van de eco-klasse van de investering en de omvang van de onderneming (kmo of GO).

Een concreet voorbeeld voor deze regeling is het geval van een staalbedrijf dat investeert in een installatie om groene waterstof te produceren. De elektrische energie voor deze waterstof komt van zonnepanelen. Voor de engineering-, investerings- en installatiekosten kan het bedrijf investeringssteun ontvangen via de GREEN-investeringssteun.

Kmo-groeisubsidie

Naast de EP-regelingen en de GREEN-investeringssteun bestaat er ook de kmo-groeisubsidie (kmo-groeisubsidie duurzaam ondernemen). Eén bijzonderheid echter: enkel kmo’s hebben toegang tot deze steunmaatregel. De kmo-groeisubsidie bedraagt:

• -50% van de adviseringskost via een of meerdere dienstverlener(s), met een maximum van 25.000 euro

en/of

• -50% van de loonkost van één strategisch profiel, met een maximum van 25.000 euro.

Als een kmo van plan is een beroep te doen op extern advies (consultancy) of specifieke medewerkers aan te werven om een groeistrategie uit te werken, kan ze gebruikmaken van de kmo-groeisubsidie. Neem het voorbeeld van een productiebedrijf dat zijn productieproces circulair wil maken door een composiet volledig te recycleren en opnieuw als grondstof in te zetten. Wil dit bedrijf een Circular Business Developer aanwerven, dan kan het investeringssteun aanvragen via de kmo-groeisubsidie. Concreet kan deze persoon (ook wel strategische medewerker genoemd) verantwoordelijk zijn voor het herbekijken van het volledige productieproces of voor het verkennen van nieuwe ontwikkelingskansen die voortkomen uit de nieuw gecreëerde grondstoffen.

Hoe weet ik of ik recht heb op deze ecologiepremies?

Als kmo, middelgrote of grote onderneming moet u voldoen aan enkele basiscriteria:

• U moet investeringen realiseren in het Vlaamse Gewest

• U moet een aanvaardbare hoofdactiviteit uitvoeren (NACE-code)

• U moet een aanvaardbare rechtsvorm hebben (Artikel 2 Wetboek van Vennootschappen)

• U mag geen vzw zijn.

Naast deze “basiscriteria” moet u voldoen aan criteria die zeer specifiek zijn voor de regelingen die u aanvraagt. Vraagt u een subsidie aan via EP+, dan zal het belangrijkste criterium zijn of de technologieën waarin u wilt investeren op de LTL staan. Vraagt u een subsidie aan via EP-STRES, dan moet uw investeringsprogramma het minimaal aanvaardbare investeringsbedrag van 3 miljoen EUR bereiken om aanvaard te worden. U vindt meer informatie hier.

Hoe bereken ik het exacte bedrag van mijn subsidie?

Het bedrag van uw ecologiepremies hangt af van verschillende factoren:

• De omvang van uw onderneming (kmo, middelgrote of grote onderneming)

• Het type investering en de technologieën waarin u investeert (milieu en energie)

• De eco-klasse en het ecologienummer waartoe de investering behoort.

Het bedrag van de subsidie via EP+ en EP-STRES hangt sterk af van deze twee factoren. Via EP+ kan elke in aanmerking komende onderneming tot 55% van de meerkost van de investering in effectieve ecologische technologieën ontvangen.

Zoals eerder uitgelegd, wordt het bedrag van de subsidie via EP+ echter bepaald door de performantie van de technologie. Deze performantie wordt uitgedrukt in een ecologienummer en geeft aan in welke mate deze technologie bijdraagt aan het Kyoto-protocol en de milieudoelstellingen van de Vlaamse overheid.

Met andere woorden, zoals geïllustreerd in de afbeelding: hoe hoger het ecologienummer van de technologieën waarin u investeert, hoe hoger het bedrag van uw subsidie via EP+ zal zijn. U vindt meer informatie over het bedrag van de EP+-subsidies hier.

Hoe passen de bestaande steunmaatregelen bij mijn klimaatstrategie?

In de visie van Tapio bestaat een klimaatstrategie uit drie pijlers: begrijpen, handelen en betrekken.

BEGRIJPEN

De pijler “Begrijpen” gaat over het besef van het belang van uw milieu-impact door uw belangrijkste emissiebronnen in beeld te brengen. Zoals we in het Nederlands zeggen: “Meten is weten”. Dit is de eerste essentiële stap van uw klimaatstrategie, nog voor u concrete acties onderneemt. U kunt immers niet verlagen wat u niet begrijpt.

Volgens Geert Spapen, CEO bij A-Chief, bestaan er echter geen subsidies of steunmaatregelen, noch op federaal noch op regionaal niveau, die specifiek gewijd zijn aan het begrijpen van uw koolstofvoetafdruk of zelfs aan het opstellen van een koolstofrapport. Dergelijke acties worden eerder op gemeentelijk niveau ondernomen via lokale initiatieven. Zo ondersteunt de Stad Mechelen bedrijven die hun koolstofrapport door een gespecialiseerde partner willen laten opstellen, en is ze bereid om tot 50% van hun factuur voor deze dienst terug te betalen, met een maximum van € 2.500. De Stad heeft in 2013 al enkele acties ondernomen om haar impact in beeld te brengen, met als doel energie-efficiënter te worden en haar milieu-impact te verlagen.

Aangezien dergelijke initiatieven van stad tot stad verschillen, aarzel niet om bij uw gemeente of stad meer informatie op te vragen. Of u nu een stad of een bedrijf bent, Tapio kan u helpen om uw koolstofvoetafdruk in te schatten en ambitieuze doelstellingen en acties op te stellen om uw impact te verlagen en uw stakeholders te inspireren.

HANDELEN

De pijler “Handelen” verwijst naar het reflectieproces waarin u ambitieuze reductiedoelstellingen bepaalt om uw milieu-impact te verlagen. Uw voetafdruk verkleinen kan in verschillende stappen van uw waardeketen of uw productieproces, zoals:

• Producten en diensten (het maken van uw producten, verpakking, enz.)

• Energieverbruik (het verlagen van uw verwarmings- en elektriciteitsverbruik)

• Logistiek (de aan- en afvoer van uw goederen stroomopwaarts en stroomafwaarts)

• Mobiliteit (maatregelen om zachte mobiliteit voor uw medewerkers aan te moedigen)

• Afvalsortering

• enz.)

De te nemen acties verschillen van bedrijf tot bedrijf. Voor het ene bedrijf zal het verlagen van de impact verlopen via het verminderen van het verwarmingsverbruik. Voor het andere via het verlagen van de emissies die met logistiek samenhangen. Laat u inspireren door de ervaringen van onze klanten.

Door uw belangrijkste emissiebronnen in beeld te brengen, kunt u reductiemogelijkheden binnen uw productieproces overwegen waar u eerder niet aan had gedacht en die mogelijk onder steunmaatregelen vallen. Wilt u bijvoorbeeld uw energieverbruik verlagen door een specifieke technologie in te voeren, dan kunt u gebruikmaken van EP+ of EP-STRES, op voorwaarde dat u aan de voorwaarden voldoet. Een ander voorbeeld, specifiek voor kmo’s: als het verlagen van uw impact verloopt via het aanwerven van strategische medewerkers, dan kunt u gebruikmaken van de kmo-groeisubsidie.

BETREKKEN

De pijler “Betrekken” gaat over het inspireren van uw partners en stakeholders om het pad van de decarbonisatie in te slaan. Door een ambitieuze reductiestrategie na te streven, draagt u bij aan het vormgeven van een koolstofarm ecosysteem. Zoals al besproken in het artikel over subsidies in Wallonië of in Brussel, is het moeilijk om een specifieke steunmaatregel aan te wijzen om “uw stakeholders mee aan boord te krijgen” voor de klimaattransitie. Er zijn echter verschillende formules om de reflectie over klimaatoplossingen te stimuleren en uw medewerkers bewust te maken, zoals collectieve coaching of initiatieven. Een energieaudit of een koolstofvoetafdrukanalyse wordt doorgaans gebruikt om bewustzijn rond uw impact te creëren. Maar ze kunnen ook een gelegenheid zijn om uw dienstverlener vragen te stellen over bijvoorbeeld hoe u uw klimaatacties beter kunt structureren of efficiënter kunt communiceren naar uw partners.

”Eerst zaaien, dan oogsten”

Voor Geert Spapen, CEO van A-Chief, dragen de huidige steunmaatregelen zeker bij aan het versnellen van de klimaattransitie. Toch zullen de klimaattransitie en duurzaam ondernemen niet van de ene dag op de andere gerealiseerd worden. Er zullen eerst aanzienlijke investeringen moeten gebeuren voor men van tastbare voordelen kan genieten. Het advies is om duurzaamheid stap voor stap te introduceren. Of met andere woorden: “eerst zaaien, dan oogsten”.

Bedrijven zullen niet ontsnappen aan de imperatieven van de ecologische transitie. Twintig jaar geleden was het meten van de milieu-impact een marginaal thema. Vandaag is het een topprioriteit geworden. Volgens de CEO van A-Chief zullen bedrijven die aan hun model vasthouden vroeg of laat met exorbitante financiële kosten geconfronteerd worden. Een onderwerp dat we al behandelden in een eerder artikel. De vrees van klanten voor de transitie is nog steeds voelbaar. Daar zijn verschillende redenen voor: een gebrek aan kennis over de bestaande investeringssteun, bijkomende kosten of een gebrek aan draagvlak binnen het bedrijf zelf.

Toch wijst de CEO van A-Chief erop dat de ecologische transitie de opkomst van nieuwe sectoren en nieuwe businessmodellen bevordert, die de deur openen naar nieuwe kansen die op lange termijn kunnen uitgroeien tot een nieuwe inkomstenbron.

Als zij het kunnen, kunt u het ook!

Voor Geert Spapen moet elke organisatie en elk bedrijf in actie schieten, ongeacht de sector. Zoals hij aangeeft, zijn de auto-industrie en de staalindustrie hun businessmodellen volledig beginnen herzien. Als de grootste uitstoters van broeikasgassen het kunnen, is er geen reden waarom kleinere bedrijven niet hetzelfde pad zouden volgen.

Om uw reis naar een gedecarboniseerd ecosysteem te starten, hoeft u zich niet halsoverkop in tal van acties tegelijk te storten. Zoals Geert Spapen benadrukt, begint u beter bij de basis door kleine, impactvolle acties in te voeren.

Er zijn trouwens heel wat acties die u nu al kunt invoeren om verandering op uw niveau op gang te brengen en al uw stakeholders mee aan boord te krijgen. Tapio is uw toegewijde klimaatpartner. Samen helpen we u de eerste stap te zetten richting klimaattransitie door uw koolstofvoetafdruk in te schatten en een reductieplan op maat voor te stellen. Neem contact met ons op om het perfecte aanbod te ontdekken dat bij uw noden past.