Tapio
Login Boek een demo
Alle artikelen
Koolstofvoetafdruk Gepubliceerd op 28 februari 2023

Koolstofreductie versus koolstofcompensatie: wat moet ik kiezen voor mijn bedrijf?

We hebben allemaal weleens een label op een product of website gezien dat beweert "koolstofneutraal" te zijn, om vervolgens te ontdekken dat die neutraliteit bereikt werd via koolstofcompensatie en niet via een echte vermindering van hun

Koolstofreductie versus koolstofcompensatie: wat moet ik kiezen voor mijn bedrijf?

We hebben allemaal weleens een label op een product of website gezien dat beweert “koolstofneutraal” te zijn, om vervolgens te ontdekken dat die neutraliteit bereikt werd via koolstofcompensatie en niet via een echte vermindering van hun koolstofvoetafdruk. De markt van koolstofcompensatie is steeds verder gegroeid, maar recent zien we ze vertragen te midden van groeiende twijfels over de doeltreffendheid van deze praktijk.

In dit artikel verkennen we wat koolstofcompensatie precies is en bespreken we hoe doeltreffend ze is in vergelijking met een strategie van koolstofreductie.

Wat is koolstofcompensatie?

Koolstofcompensatie, of koolstofkredieten, zijn tokens die bedrijven kunnen kopen om koolstofemissies uit de atmosfeer te halen. Doorgaans komen de bedrijven die koolstofcompensatie kopen uit ontwikkelde landen, terwijl de projecten die via dit systeem gefinancierd worden zich in ontwikkelingslanden bevinden.

Aangezien deze markt pas in het laatste decennium is beginnen groeien, is ze nog vrij ongereguleerd. In november 2022 nam de Europese Commissie echter een voorstel aan voor een “vrijwillig EU-breed kader om koolstofverwijderingen van hoge kwaliteit te certificeren” als onderdeel van de European Green Deal. Het gaat nog steeds om een vrijwillig kader, dus EU-bedrijven kunnen nog vrij beslissen of ze er al dan niet aan deelnemen.

Daarnaast kunnen nationale normen of wetten van toepassing zijn, maar die betreffen eerder het misbruik van labels dan de regulering van koolstofcompensatie. In België en Frankrijk bijvoorbeeld is het misbruik van “koolstofneutraliteit”-labels strafbaar bij wet met een boete tot 100.000 €.

Is koolstofcompensatie doeltreffend?

Te midden van de toename van beschuldigingen van greenwashing rond claims van koolstofneutraliteit kunnen we ons afvragen of koolstofcompensatie echt doeltreffend is. Het antwoord is: het hangt ervan af, maar meestal niet. Veel factoren beïnvloeden de doeltreffendheid van koolstofkredieten, zoals hun kwaliteit en de volledige duurzaamheidsstrategie van de betrokken bedrijven. Over het algemeen is het louter toepassen van deze praktijk echter niet voldoende voor een bedrijf om zijn duurzaamheid aan te tonen.

Talrijke studies hebben aangetoond dat koolstofkredieten geen voldoende sterke strategie vormen. Het wordt bijvoorbeeld steeds duidelijker dat bomen planten de klimaatverandering niet zal oplossen, aangezien de positieve impact die deze praktijken claimen vaak overschat wordt. Bovendien is het belangrijk te benadrukken dat er niet genoeg koolstofkredieten beschikbaar zijn om onze volledige huidige koolstofvoetafdruk te kunnen compenseren.

Hoe koolstofcompensatie werktHoe koolstofcompensatie werkt. Tapio, 2023

EU-kader voor koolstofcompensatie van hoge kwaliteit

In het eerder vermelde EU-voorstel zijn criteria vastgelegd die geïntegreerd kunnen worden in een kader om de legitimiteit van koolstofkredieten te beoordelen. De regelgeving stelt vier Q.U.A.L.ITY-criteria vast:

  • Quantification (Kwantificering): metingen moeten nauwkeurig zijn en directe voordelen voor het klimaat aantonen;

  • Additionality (Additionaliteit): activiteiten voor koolstofverwijdering zouden niet de enige duurzame praktijk mogen zijn die een bedrijf ondersteunt;

  • Long-term storage (Langdurige opslag): de duur van de koolstofopslag zou permanent moeten zijn;

  • Sustainability (Duurzaamheid): de activiteiten die door koolstofkredieten ondersteund worden, zouden moeten bijdragen aan internationale duurzaamheidsdoelstellingen.

Zoals we eerder vermeldden, is dit kader echter enkel vrijwillig, dus het is niet voldoende om de markt van koolstofkredieten te reguleren. In het algemeen is het altijd een welkom gebaar dat bedrijven bijdragen aan projecten voor koolstofvastlegging, maar die kunnen nooit de vermindering van de eigen koolstofemissies van een bedrijf vervangen.

Koolstofreductie versus koolstofcompensatie: wat moet ik kiezen voor mijn bedrijf?

Als één ding zeker is, dan is het dat bijdragen aan projecten voor koolstofvastlegging niet rechtstreeks de milieu-impact van een bedrijf beïnvloedt en dat ze geen excuus mogen zijn om de vermindering van de eigen emissies te vermijden. Bovendien zijn bedrijfsstrategieën voor koolstofreductie om tal van redenen voordelig:

  • Je kunt financieel voordeel halen uit een vermindering van emissies, door je energieverbruik te verlagen;

  • Je hebt meer controle over je werkelijke emissies en je kunt ze zelf verminderen;

  • Je wint aan geloofwaardigheid voor je duurzaamheidsclaims door beschuldigingen van greenwashing te vermijden;

  • Je temper de gevolgen van de klimaatverandering met je eigen handen;

  • Je kunt talent doeltreffender aantrekken en behouden, aangezien werknemers, vooral jongere, liever voor duurzame bedrijven werken.

Al met al hebben we aangetoond dat koolstofcompensatie enkel een onderdeel kan zijn van een grotere strategie van koolstofreductie die erop gericht is de koolstofvoetafdruk van je bedrijf te verminderen. Zoals je hieronder kunt zien, zijn er stappen die een bedrijf zou moeten zetten alvorens compensatie te overwegen.

de stappen van een koolstofbeheerhiërarchieKoolstofbeheerhiërarchie. Tapio, 2023

Hoe stel je een strategie voor koolstofreductie op

Als je je bedrijf duurzamer wilt maken, begin dan met het berekenen van de koolstofvoetafdruk. Dit houdt in dat je je huidige scope 1-, 2- en 3-emissies berekent. Daarna kun je een effectieve koolstofarme strategie voor je bedrijf opstellen.

Als dit overweldigend aanvoelt, raden we je aan samen te werken met duurzaamheids- en carbon experts. Bij Tapio bieden we een platform waarop je dit allemaal kunt doen, terwijl je ondersteund wordt door onze ervaren duurzaamheidsexperts.

Weet je niet waar te beginnen?

Schat je koolstofvoetafdruk in

Bronnen

Nieuwsbrief

Ontvang elke maand één carbon-inzicht — geen spam.

Maandelijkse update van onze experts: één regelnieuwtje, één reductiehefboom, één verrassend cijfer.

Benieuwd hoe Tapio uw team kan helpen?

Boek een demo van 30 minuten met een van onze koolstofexperts.

Demo boeken