ESG verankeren in 890 kantoren: de duurzaamheidsweg van France Travail

We spraken met Sandrine Cormier,** CSR Project** Manager bij France Travail, voor de vierde aflevering van Tapio Talks. Ze begon haar carrière met een focus op de sociale kant van ESG en coördineert nu het koolstofarme traject van de organisatie.

Met meer dan 10 jaar ervaring in het vakgebied stuurt Sandrine France Travail naar een duidelijk doel: de CO₂-uitstoot tegen 2030 met 35% verminderen. Om dat te bereiken, maakte de organisatie haar recentste koolstofrapport op met Tapio, wat een solide basis voor actie verzekert.

Maar hoe slaagt een nationale organisatie met 58.000 medewerkers en meer dan 890 kantoren daarin? Sandrine deelt waardevolle inzichten in dit gesprek.

De basis van medewerkersbetrokkenheid: top-downstrategie, bottom-upideeën

Zo’n ambitieus doel bereiken vereist een sterke aansturing vanuit het management. Maar dat alleen volstaat niet.

Zoals Sandrine uitlegt: “Het kan niet enkel een top-downoefening zijn. Om onze duurzaamheidsstrategie doeltreffend te maken, moet ze ook gedragen worden door de mensen die ze dagelijks beleven.”

France Travail combineert een nationale strategie met een sterke lokale betrokkenheid. Elke regio heeft CSR-correspondenten, en elk kantoor heeft zijn eigen ambassadeur. Hun rol is tweeledig: de nationale strategie naar beneden uitrollen en tegelijk lokale ideeën aan de oppervlakte brengen die nationaal kunnen worden uitgerold.

Een van Sandrines favoriete voorbeelden kwam van een lokaal kantoor dat de telewerkroosters herorganiseerde. Door de thuiswerkdagen op elkaar af te stemmen, konden collega’s die in dezelfde regio wonen efficiënter carpoolen. “Het is een eenvoudig idee, maar het werkt – en het vereiste geen budget of nieuwe infrastructuur,” zegt ze.

Om de betrokkenheid verder aan te wakkeren, gebruikt France Travail ook competitie als hefboom. Elk jaar organiseert de organisatie een CSR-trofee om lokale initiatieven te belonen. Op het vlak van energie kunnen kantoren nu hun verbruik vergelijken op gedeelde dashboards, wat de kantoren aanmoedigt om zichzelf uit te dagen en van elkaars vooruitgang te leren.

Mobiliteit: een uitdaging in het coördineren van veel belanghebbenden

Een van de moeilijkste categorieën om aan te pakken is mobiliteit, een groot aandeel in de koolstofvoetafdruk van France Travail.

De uitdaging vloeit voort uit het aantal betrokken belanghebbenden:

• 58.000 medewerkers

• werkzoekenden die de kantoren bezoeken

• partners en leveranciers

• andere bezoekers binnen het netwerk

Hoewel digitalisering en telewerk de professionele verplaatsingen al hebben verminderd, zijn woon-werkverkeer en bezoekersverplaatsingen moeilijker te beïnvloeden. “We moedigen openbaar vervoer, carpoolen of fietsen aan, maar niet iedereen heeft daar makkelijk toegang toe. Videogesprekken op afstand zijn ook essentieel in onze mobiliteitsstrategie,” merkt Sandrine op.

De echte uitdaging is om al deze actoren te coördineren en tegelijk trouw te blijven aan de kernopdracht van France Travail: werkzoekenden ondersteunen.

Aankopen: samenwerken met leveranciers die nog aan het begin van hun traject staan

Aankopen vormen nog een grote uitdaging, vooral omdat 90% van de aankopen van France Travail intellectuele diensten zijn. Het is moeilijk om fysieke data te verzamelen die een nauwkeurige koolstofboekhouding mogelijk maken.

Sandrine en haar team richten zich op twee fronten:

• data verbeteren: van monetaire ratio’s naar meer fysieke maatstaven

• leveranciers betrekken: veel kleine en middelgrote ondernemingen zijn wettelijk nog niet verplicht om over duurzaamheid te rapporteren

Op de vraag naar het engagement van de leveranciers legt Sandrine uit: “Ze zijn vaak geïnteresseerd, maar weten niet waar te beginnen en zijn niet zo matuur als wij. Onze rol als openbare instelling is om hen te begeleiden, zodat hun vooruitgang zowel hen als ons ten goede komt.”

Energie: een hefboom voor snelle vooruitgang

Energie was een eenvoudiger uitgangspunt dan mobiliteit en aankopen. France Travail had al sinds 2011 koolstofboekhouding geïntegreerd, en nationale doelstellingen voor energie-efficiëntie gaven extra vaart. Duidelijke acties en zichtbare resultaten hielpen om de medewerkers mee te krijgen.

Belangrijke maatregelen waren onder meer:

• de verwarming beperken tot 19°C in de winter en de koeling tot 26°C in de zomer

• het personeel samenbrengen op minder verdiepingen tijdens dagen met veel telewerk

• overschakelen op ledverlichting

• regionale energiecoördinatoren aanstellen om de sites op te volgen en te ondersteunen

• het maandelijkse verbruik per site publiceren en vergelijken met de regionale gemiddelden

Deze acties leverden tastbare resultaten op: het elektriciteitsverbruik daalde met 16,8% tussen 2021 en 2023, wat de nationale verwachtingen overtrof.

Conclusie: verandering kost tijd

Na een decennium in milieugerichte CSR is het belangrijkste dat Sandrine heeft geleerd: geduld.

“Wanneer je begint, wil je dat alles snel gaat. Maar verandering verloopt niet lineair. Mensen hebben tijd nodig om te begrijpen, zich aan te passen en gewoontes te veranderen. Soms zijn er stappen vooruit en soms achteruit. De sleutel is om op koers te blijven, te begeleiden in plaats van te duwen, en de vooruitgang te vieren.”

Haar pragmatische, inclusieve en geduldige aanpak toont aan hoe een openbare instelling zo groot als France Travail ambitieuze doelen kan omzetten in echte, blijvende verandering.